برنامهای در راستای ثبت جهانی کرفتو؛ با چاشنی تبلیغاتی و بیاعتنایی به سقز
آیین بزرگداشت نخستین سال ثبت جهانی جشن مهرگان عصر پنجشنبه ۱۷ مهر در محل غار تاریخی کرفتو برگزار شد؛ مراسمی که هدف اصلی آن آغاز روند ثبت جهانی این غار در فهرست میراث جهانی یونسکو عنوان شده است.
در این مراسم مجموعهای از برنامههای فرهنگی و هنری از جمله موسیقی، ههڵپەڕکێ، نمایشگاه صنایع دستی و البته سخنرانیهایی با چاشنی تبلیغاتی برگزار شد. همزمان با اجرای برنامه، بهمنظور حفظ نظم و جلوگیری از ازدحام، ورود بازدیدکنندگان به داخل غار ممنوع بود.
با این حال به نظرر میرسد زمانبندی نامناسب برنامه در بعداز ظهر پنجشنبه پاییزی، سخنرانیهای طولانی و خستهکننده که مانع اجرای منظم تنبورنوازان شد، علیرغم هزینههای زیاد نتوانست به هدف خود که جلب توجهات به این اثر باستانی بود برسد.
قابل ذکر است که مدیریت مجموعه غار کرفتو پیشتر زیر نظر شهرستان سقز بود و بیشتر فعالیتهای عمرانی ازجمله محوطهسازی، ایجاد غرفههای صنایع دستی، پلهگذاری تا دهانه غار و روشنایی درون اتاقها توسط میراث فرهنگی سقز انجام شده بود و با اینکه در تقسیمات جدید این مسئولیت به شهرستان دیواندره واگذار شده است اما انتظار بود نقش سقز در اجرای برنامهها و بویژه در سخنرانی مسئولان ازجمله فرماندار دیواندره بیشتر دیده شود.
غار کرفتو در تاریخ ۳۰ بهمن ۱۳۱۸ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید. همچنین در ۲۴ آبان ۱۴۰۱، نام این غار در فهرست موقت میراث جهانی یونسکو قرار گرفت و از آن زمان تاکنون برنامهها و تلاشهایی برای ثبت دائمی آن در فهرست جهانی در حال پیگیری است. درباره این غار گفته میشود که در روزگاران کهن محل زندگی انسانها بوده و حتی برخی آن را نخستین “آپارتمان دستساز بشر” میدانند.
این غار که در مرز شهرستانهای سقز و دیواندره قرار دارد، از مهمترین آثار تاریخی و طبیعی کردستان بهشمار میرود. با ساختاری شامل چهار طبقه و ترکیبی از بخشهای طبیعی و دستکند، دارای دالانی به طول حدود ۷۵۰ متر است و نقوش حجاریشده از انسان، حیوان و گیاه در برخی اتاقهای آن، هویتی رمزآلود و تاریخی به این اثر ارزشمند بخشیده است.
بررسیهای باستانشناسی انجامشده در داخل و پیرامون غار، آثار متعددی از دورانهای مختلف تاریخی را آشکار کرده است. تراشههای سنگی کشفشده در طبقه چهارم و بیرون غار نشان از استفاده انسان در دوران پیش از تاریخ دارد. همچنین، نمونههای سفال و اشیای بهدستآمده، تداوم سکونت انسان در این مکان را طی دورههای اشکانی، ساسانی و اسلامی (قرون ششم تا هشتم هجری) تأیید میکند.
