مسیر سقز_بوکان؛ راهی سراسری با بودجهای شهرستانی
کریدور شمالغرب به جنوبغرب کشور که پنج استان غربی را به یکدیگر و در نهایت مرز ایران با ترکیه را به بنادر جنوبی متصل میکند، یکی از مهمترین پروژههای راهسازی کشور است. با وجود اهمیت ملی این پروژه، مسیر سقز–بوکان، تنها با تکیه بر بودجه شهرستان سقز پیش میرود؛ رویکردی که با منطق توسعه متوازن و نگاه ملی در تضاد است.
کریدور شمالغرب به جنوبغرب، پروژهای کلان و راهبردی در حوزه زیرساختی کشور به شمار میآید که پنج استان آذربایجان غربی، کردستان، کرمانشاه، لرستان و خوزستان را در محور ترانزیتی مهمی به هم متصل میکند. این کریدور با پیوند مرزهای شمالغربی کشور به بنادر جنوب و جنوبغرب، نقش تعیینکنندهای در توسعه اقتصادی، حملونقل، ترانزیت بینالمللی و اتصال مناطق کمتر توسعهیافته دارد.
با این حال، این پروژه مهم تاکنون در همه استانها بهجز کردستان پیشرفت مناسبی داشته است. مسیر سقز–بوکان بهعنوان یکی از حساسترین و پرترددترین مقاطع این کریدور، با وجود طول کوتاه، در سالهای اخیر به دلیل وقوع تصادفات مرگبار، عدم تأمین منابع مالی، مشکلات معارضین، تغییرات مکرر پیمانکار و رکود پروژه، به یکی از گرههای مهم این طرح ملی تبدیل شده است.
در سال جاری، عزم مسئولان محلی بهویژه نماینده مردم سقز و بانه و فرماندار شهرستان برای تسریع در اجرای پروژه افزایش یافته است. اخیراً نماینده سقز و بانه از اختصاص ۲۰۰ میلیارد تومان از محل اعتبارات نمایندگان مجلس به این پروژه خبر داده است. همچنین در جلسه شورای اداری که روز دوشنبه ۱۶ تیرماه در شهر سنته برگزار شد، محسن بیگلری تأکید کرده که “ساخت تمام مسیر از محل اعتبارات شهرستان سقز هزینه خواهد شد.” ضیاءالدین نعمانی سرپرست فرمانداری سقز نیز اعلام کرده که “تمام مسیر کریدوری سقز _ بوکان جزو تعهدات سقز است و در این راستا شهرستان بوکان، هزینه ای نخواهد نمود.”
با وجود ستودن تلاشهای محلی برای پیشبرد پروژه، این پرسش اساسی مطرح میشود: چرا پروژهای با این سطح از اهمیت ملی باید صرفاً از اعتبارات یک شهرستان تأمین مالی شود؟
مسیر سقز–بوکان بخشی از یک کریدور ملی است و همانطور که منافع آن تنها محدود به شهرستان سقز یا استان کردستان نیست، هزینههای آن نیز نباید صرفاً از منابع محلی تأمین شود. در حالیکه در پروژههایی چون انتقال آب، منابع آبی سقز به دریاچه ارومیه بهعنوان یک “منبع درونحوزهای” تلقی میشود، در پروژه راهی با همین مقیاس و گستره، نگاه ملی اعمال نمیشود.
مسیر سقز–بوکان، تنها ۲۵ کیلومتر طول دارد اما حلقه اتصال دو شهرستان و دو استان است و نباید حل مشکلات زیرساختی آن را صرفاً وظیفه یک شهرستان دانست. ادامه این روند، نه تنها باعث فشار مضاعف بر شهرستانهای کمتر برخوردار میشود، بلکه روند توسعه متوازن منطقهای را نیز مختل خواهد کرد.
اگرچه حالا کار از کار گذشته و اتمام مشکلات این مسیر بر هر چیزی اولویت دارد، اما لازم بود نمایندگان مجلس، مسئولان استان و فرمانداری با رایزنی جدیتر و نگاه کلاننگر، مسئولان بالادستی را قانع کنند که این پروژه باید در ردیف بودجه ملی تعریف شده و منابع لازم برای اتمام آن به صورت عادلانه و سراسری تخصیص یابد نه اینکه تمام بار بودجهای آن بر دوش شهرستان سقز بیفتد.
