شروع فصل سوم کاوشها در گورستان عصر مفرغ در سقز
با گذشت چهار سال از کشف نخستین شواهد باستانی در محدوده پایینتر از میدان موکریان سقز، در چند روز گذشته سومین فصل کاوشهای باستانشناسی در این محوطه تاریخی که به سایت باستانی موکریان مشهور است آغاز شده است. این منطقه که تاکنون بقایای گورستانی متعلق به عصر مفرغ در آن شناسایی شده، یکی از مهمترین محوطههای باستانی سقز و کوردستان به شمار میرود.
در روزهای اخیر حضور افرادی در سایت باستانی موکریان (پایینتر از میدان موکریان سقز) بار دیگر توجه مردم را جلب کرده است. این محوطه در سال ۱۴۰۰، پس از نمایان شدن آثار و شواهدی از احتمال وجود یک گورستان تاریخی، شناسایی شد. بررسیهای اولیه در دو فصل پیشین کاوش، وجود گورستانی با قدمت بین دو تا سه هزار سال پیش از میلاد را تأیید کرد؛ شواهد حاکی از تعلق گورستان به عصر مفرغ بود.
رئیس اداره میراث میراث فرهنگی سقز: سومین فصل کاوش آغاز شد
رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی سقز، در گفتوگو با واکاوی اعلام کرد: تیم باستانشناسی به همراه کارشناسان اداره میراث فرهنگی شهرستان، سومین دوره کاوش در محوطه موکریان را آغاز کردهاند. نخستین مرحله در سال ۱۴۰۰، مرحله دوم در سال ۱۴۰۲ و مرحله سوم اکنون در سال ۱۴۰۴ در حال انجام است.
نصراللهی افزود: با توجه به درخواست مالکان ۱۰ قطعه زمین واقع در محدوده کاوش، لازم بود پیش از صدور مجوز ساختوساز، بررسیهای علمی انجام شود تا در صورت وجود آثار تاریخی، مستندسازی و برداشتهای لازم صورت گیرد.
دعوت از مردم، دانشگاهها و مدارس برای نظارهگری در کاوش
به گفته نصراللهی، اداره میراث فرهنگی سقز حضور مردم، دانشجویان و دانشآموزان از دانشگاهها و مدارس را در محل کاوش آزاد اعلام کرده است.
او گفت: برای اینکه مردم شناخت واقعیتری از باستانشناسی پیدا کنند، حضور عموم در زمان انجام کاوش بلامانع است. همچنین دانشگاهها و مدارس میتوانند از این فضا برای مباحث مرتبط با تاریخ، جغرافیا، شیمی، زیستشناسی و … استفاده کنند.
ارتباط محوطه موکریان با سایر محوطههای تاریخی دیگر
در سوی دیگر میدان موکریان، محوطه تاریخی کۆشکەڵە نیز در سالهای گذشته شناسایی شد که البته ارتباط زمانی با یکدیگر ندارند، اما اهمیت و تاریخی بودن منطقه را میرساند. به گفته رئیس اداره میراثفرهنگی وقت، شواهد سطحی نشان میدهد این قلعه به هزاره نخست پیش از میلاد تعلق دارد و کاوش در آن میتواند اطلاعات ارزشمندی از تاریخ چندهزارساله سقز ارائه دهد. همچنین طاهر قسیمی سرپرست تیم کاوشگر نیز گفته بود: با توجه به اهمیت و قدمت تاریخی شهر سقز، کاوش در قەڵای کۆشکەڵە به عنوان مکانی که آثار چند دروره تاریخی در آن وجود دارد حایز اهمیت است و میتواند در معرفی مناسبتر سقز مؤثر واقع شود.
لزوم شفافسازی و حفاظت از یافتههای تاریخی
با گذشت چهار سال از کشف اولیه در محوطه موکریان و قریب به شش سال از کۆشکەڵە، نتایج کاوشها هنوز بهطور رسمی منتشر نشده است. همچنین تاکنون اقدام مؤثری برای ثبت، حفاظت یا تملک این محدودهها صورت نگرفته است. رئیس اداره میراث فرهنگی پیشتر در گفتوگو با واکاوی عنوان کرده بود: در هیچ جای دنیا گورستانها نگهداری نمیشوند و تنها آثار بهدستآمده از آنها بررسی و مستندسازی میشود. با این حال به دلیل محدودیت بودجه، تلاشها برای تملک یا حفاظت از این منطقه تاکنون نتیجه نداده است.
