عمر کوتاهِ یک جاده؛ مسیر سقز ـ مریوان، میانِ وعده و ویرانی
پنج ماه پیش، واکاوی، در گزارشی از وضعیت اسفبار ابتدای جاده سقز ـ مریوان نوشت؛ مسیری که رنج روزانه رانندگان و مسافرانش، نمونهای روشن از وضعیت نامناسب بخشی از راههای شهرستان بود. حالا پس از گذشت ماهها، اصلاح و بهسازی همین مسیر نهتنها به سرانجام نرسیده، بلکه شنیدهها از توقف عملیات به دلیل نبود اعتبار حکایت دارد؛ ماجرایی که بار دیگر ضعف نظارت و مدیریت پروژههای عمرانی را به پرسش میکشد.
پنج سال قبل، ۲.۸ کیلومتر از جاده سقز ـ مریوان، به دلیل اجرای پروژه فرودگاه به مسیر سقز ـ سنندج منتقل شد؛ اما کمتر از پنج سال کافی بود تا مسیر جدید به وضعیتی برسد که عبور و مرور در آن برای رانندگان و مسافران به معضلی جدی تبدیل شود. آسفالت و زیرسازی معیوب عرصه را بر مسافر و راننده تنگ کرد.
تا اینکه در اردیبهشتماه سال جاری، مسئولان استانی و شهرستانی سرانجام برای اصلاح و بهسازی دو مقطع از این مسیر ۲.۸ کیلومتری اقدام کردند؛ اما همین عملیات نیز بیش از چهار ماه به طول انجامیده و به اتمام نرسیده است. شنیدههای «واکاوی» حاکی از آن است که کار به دلیل تأمین نشدن بودجه مورد نیاز متوقف شده؛ خبری که در صورت صحت، انتظار برای ترمیم و بازسازی مسیر را بیشتر میکند.
پاییز در راه است و بارندگیهای زودهنگام نیز میتواند ادامه عملیات را دشوارتر کند. اگر کار با همین سرعت پیش برود، بعید نیست اصلاحی که قرار بود مشکل مسیر را برطرف کند، خود به پروژهای نیمهتمام تبدیل شود و دوباره همان داستان همیشگی تکرار شود: خرابی، اعتراض، وعده، آغاز عملیات، توقف و بازگشت مشکل به نقطه اول.
سؤال اینجاست که چرا پروژههایی که با هزینههای سنگین اجرا میشوند، پس از مدت کوتاهی نیازمند اصلاح و بهسازی میشوند؟ آیا مشکل از تعجیل در اجرای پروژههاست؟ نگاهی به زمان اجرای برخی طرحها، این فرضیه را چندان تأیید نمیکند و همین مسئله، نقش نظارت را پررنگتر میکند.
وقتی اعتبارات عمرانی بهسختی و قطرهچکانی تأمین میشود، منطقی نیست که منابع محدود صرف پروژههایی شود که چند سال بعد دوباره به اعتبار برای ترمیم نیاز دارند. پرسش مهمتر این است که چه کسی باید درباره کیفیت اجرای پروژه، مصالح بهکاررفته، عملکرد پیمانکار و عمر کوتاه این طرحها پاسخگو باشد؟
ماجرا فقط درباره ۲.۸ کیلومتر جاده نیست؛ مسئله، شیوه اجرای پروژههای عمرانی و نحوه صیانت از منابع محدود است. اگر پروژهای چند سال پس از اجرا نیازمند بازسازی میشود، باید پرسید سهم نظارت و مسئولیتپذیری کجاست؟ شاید بهتر باشد مسئولان حوزه راه و عمران استان، علاوه بر افتتاح پروژهها، درباره کیفیت، دوام و سرنوشت آنها پس از افتتاح نیز پاسخگو باشند.
