کمبود سیمان در سقز و خطر تعطیلی مشاغل مرتبط با آن
در روزهای اخیر کمبود سیمان در سقز به یکی از دغدغههای فعالان مرتبط با حوزه ساختوساز تبدیل شده است؛ کمبودی که مسئولان آن را به تأمین پاکت سیمان ربط میدهند اما به گفته فعالان این حوزه حتی تأمین سیمان فلهای نیز با مشکل مواجه شده است. در شرایطی که به روزهای پایانی فصل کاری نزدیک میشویم، ادامه این وضعیت میتواند روند ساختوساز را متوقف کرده و زنجیرهای از مشاغل و اصناف وابسته به این بخش را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
در روزهای اخیر، مراجعه به مراکز عرضه سیمان در سقز با پاسخهایی مبنی بر نبود یا محدودیت عرضه این محصول همراه شده است؛ موضوعی که نگرانی فعالان حوزه ساختوساز و شهروندانی را که پروژههای ساختمانی نیمهتمام دارند، افزایش داده است.
اهمیت این موضوع از آن جهت بیشتر است که فصل کاری در منطقه رو به پایان است و بسیاری از پروژههای ساختمانی تنها فرصت محدودی برای ادامه فعالیت دارند. در صورت تداوم کمبود سیمان، بخشی از این پروژهها ممکن است به سال آینده موکول شود؛ مسئلهای که با توجه به افزایش احتمالی هزینههای ساخت، میتواند بار مالی بیشتری را به سازندگان و مالکان تحمیل کند.
از سوی دیگر، ساختوساز تنها به مالکان و پیمانکاران محدود نمیشود و طیف گستردهای از اصناف و مشاغل از جمله مصالحفروشان، کارگران ساختمانی، حملونقل و سایر واحدهای مرتبط با این بخش را دربرمیگیرد. بنابراین تداوم کمبود سیمان میتواند پیامدهای آن را به بخشهای مختلف اقتصاد شهرستان نیز منتقل کند.
یکی از توزیعکنندگان سیمان در گفتوگو با واکاوی با اشاره به پیگیریهایش برای تأمین سیمان و اینکه در دو ماه گذشته تنها دو بار توانسته سیمان تهیه کند میگوید: سیمان مورد نیاز سقز از شرکت سیمان کُردستان (بیجار) تأمین میشود است که اخیرا عرضای نداشته است. سیمان بوکان نیز اگرچه نیزدیک است اما چون قیمت آن قیمت آذربایجان غربی است گرانتر تمام میشود و سایر سیمانها یا کیفیت مطلوب را ندارند یا به دلیل فاصله زیاد هزینه را بالا میبرند. این توزیع کننده میگوید حتی واسطههایی که در بورس سیمان خریدهاند نتوانستهاند آن را تحویل بگیرند تا حداقل از آنها خرید کنیم.
پیگیریهای واکاوی از مسئولان اما نشان میدهد که یکی از عوامل اصلی محدودیت عرضه سیمان، به کمبود پاکت سیمان بازمیگردد. آروین رحمانی، رئیس اداره صنعت، معدن و تجارت سقز، در گفتوگو با واکاوی، با اشاره به شرایط تولید و توزیع سیمان اظهار کرد: کشور طی سه ماه با توقف تولید پاکت سیمان مواجه بوده و پس از آن نیز افزایش قیمت پاکت، موجب افزایش قیمت تمامشده سیمان شده است. همچنین مشکلات مربوط به تأمین برق و کاهش تولید نیز در کنار این مسئله، بر میزان عرضه سیمان تأثیر گذاشته است.
رحمانی، افزایش تعداد خردهفروشان را یکی دیگر از عوامل مؤثر بر شکلگیری تصور کمبود عنوان کرد و گفت: تعداد خردهفروشان افزایش یافته و زمانی که درخواست آنها با ۲۰ تا ۳۰ روز تأخیر مواجه میشود، این وضعیت بهعنوان کمبود تعبیر میشود.
در شرایطی که تأمین سیمان کیسهای با محدودیت مواجه شده، برخی فعالان حوزه ساختوساز پیشنهاد استفاده از سیمان فلهای را مطرح کردهاند؛ راهکاری که به گفته رئیس اداره صمت سقز، اگرچه میتواند برای تولیدکنندگان نیز مناسب باشد، اما نیازمند فراهم شدن مقدمات و رعایت ضوابط مشخصی است.
رحمانی در اینباره گفت: به طور حتم این موضوع میتواند به نفع تولیدکنندگان باشد، اما سازوکار آن یک پروسه زمانبر است و علاوه بر آن، ضوابط و مقررات بهداشتی، مکان نگهداری سیمان فله و موارد دیگر نیز باید لحاظ شود.
او با این حال ابراز امیدواری کرد که از هفته آینده روند مدیریت توزیع اصلاح شود و میزان کمبودها کاهش پیدا کند.
فارغ از توضیحات مسئولان درباره دلایل ایجاد این وضعیت، پرسش اصلی این است که آیا کمبود سیمان در سقز و دیگر شهرهای کُردستان صرفاً ناشی از مشکلات تولید و توزیع است یا بخشی از مسئله به نحوه مدیریت و تخصیص سیمان بازمیگردد؟ نگرانی از این جهت اهمیت دارد که در صورت وجود سیمان در سایر مناطق کشور اما محدودیت عرضه در شهرهای کُردستان، مسئله از یک کمبود عمومی فراتر رفته و ضرورت بررسی دقیقتر نحوه توزیع و تخصیص این محصول را مطرح میکند.
اکنون باید دید در روزهای آینده آیا با اصلاح روند توزیع و پاسخ به تقاضای موجود، مشکل کاهش عرضه سیمان برطرف خواهد شد یا اینکه این وضعیت نیز روندی مانند بنزین (آزاد) به خود میگیرد که در این استان کم و در خارج از این استان فراوان است!
آنچه مسلم است، زمان برای پروژههای ساختمانی در حال سپری شدن است و با نزدیک شدن به پایان فصل کاری، هر روز تأخیر در تأمین سیمان میتواند هزینه بیشتری را به سازندگان و فعالان این حوزه تحمیل کند. از این رو، نحوه مدیریت بازار و توزیع سیمان در روزهای آینده میتواند نقش تعیینکنندهای در جلوگیری از تشدید این مشکل داشته باشد.
