رودخانه پُر آب سقز؛ سرریز سد چراغ‌ویس یا رهاسازی هدفمند؟
افزایش چشمگیر حجم آب در رودخانه سقز طی روزهای اخیر، پرسش‌هایی را متوجه وضعیت سد چراغ‌ویس کرده است که آیا این حجم آب نتیجه سرریز شدن سد است یا حاصل رهاسازی کنترل‌شده دریچه‌ها؟
رودخانه سقز طی یک هفته گذشته با حجم قابل توجهی از آب روبه‌رو شده است؛ بطوریکه برای خیلی‌ها این سؤال پیش آمده است که آیا سد سرریز کرده یا دریچه‌ها را باز و آب را با هدف رسیدن به پایین دست رهاسازی کرده‌اند؟
در همین رابطه، مدیر امور آب شهرستان سقز به واکاوی توضیح داد؛ به‌دلیل بارش‌های مناسب در بالادست، ورودی آب به سد چراغ‌ویس افزایش یافته و در حال حاضر ظرفیت سد به طور کامل پُر شده و به ۸۵ میلیون مترمکعب رسیده است.
کریمی‌کانی افزود: دریچه‌های سد به‌منظور خروج آب ذخیره‌شده قدیمی و جایگزینی آن با آب تازه بالادست باز شده‌اند و این اقدام در حالی انجام شده که مخزن سد همچنان به‌دلیل ورودی بالای آب، کاملاً پُر باقی مانده است و این منافاتی با سرریز شدن ندارد.
به گفته او، پیوستن یکی از شاخه‌های فرعی رودخانه از محدوده روستای کۆنەڵان نیز باعث شده حجم آب جاری در رودخانه سقز بیش از حالت معمول به نظر برسد.
آب به کجا می‌رود؟ ضرورت محیط‌زیستی یا فرصت از دست‌رفته؟
با وجود این توضیحات، واقعیت آن است که چه آب جاری ناشی از سرریز باشد و چه حاصل رهاسازی، در نهایت وارد سد پایین‌دست یعنی سد لگزی (شهید کاظمی بوکان) می‌شود؛ سدی که نقش مهمی در تأمین حقابه محیط‌زیستی، تأمین آب شرب، کشاورزی و صنعت آذربایجان شرقی و غربی و نیز احیای دریاچه ارومیه دارد.
با این حال، این پرسش جدی مطرح است که چرا به دیگر اهداف تعریف‌شده سد چراغ‌ویس، از جمله تأمین آب کشاورزی حدود ۵ هزار هکتار از اراضی پایین‌دست و نیز تأمین آب صنعت در منطقه سقز، توجه کافی نمی‌شود؟ آن هم در شرایطی که شهرک صنعتی سقز با وجود نزدیکی به رودخانه و سد شهید کاظمی، همچنان با کم‌آبی و بی‌آبی دست‌وپنجه نرم می‌کند.
ابهام در میزان آب ذخیره شده در سد لگزی (شهید کاظمی بوکان)
نکته قابل تأمل آن است که آمار دقیقی از حجم آب ذخیره‌شده در پشت سد لگزی، که در شهرستان سقز قرار گرفته اما مدیریت آن بر عهده استان آذربایجان غربی است، در دسترس نیست. مدیر امور آب شهرستان بوکان در ششم بهمن‌ماه امسال، بدون اشاره به حجم کل آب موجود، تنها از افزایش حدود ۵۹ میلیون مترمکعبی ذخیره سد خبر داده بود. همچنین مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای آذربایجان‌غربی نیز در ۲۴ بهمن‌ماه به خبرگزاری ایرنا اعلام کرده بود که بر اثر بارش‌های بهمن‌ماه، بیش از ۱۰ میلیون مترمکعب آب وارد سد شهید کاظمی شده است.
