پاییز گران در سقز؛ وقتی خرید لباس گرم هم به دغدغه تبدیل می‌شود
با آغاز فصل پاییز و رسیدن نخستین موج‌های بارندگی، بازار پوشاک سقز با واقعیتی آشنا اما سنگین روبه‌روست؛ افزایش قیمت‌ها، کاهش قدرت خرید مردم و دشوارتر شدن دسترسی به پوشاک باکیفیت، خرید لباس پاییزی را برای بسیاری از شهروندان به هزینه‌ای قابل‌تأمل تبدیل کرده است.
پاییز از راه رسیده و با نخستین موج‌های بارشی و کاهش دما، نیاز به لباس گرم از نخستین مواردی است که احساس می‌شود. در شرایط معمول، خرید یک دست لباس پاییزی از نخستین اقدامات خانوارها برای استقبال از فصل سرماست؛ اما رصد بازار پوشاک سقز نشان می‌دهد که این خرید ساده، برای بخشی از شهروندان به تصمیمی دشوار تبدیل شده است. افزایش قیمت‌ها، رشد هزینه‌های واردات و کاهش قدرت خرید، همگی دست به دست هم داده‌اند تا گرم ماندن در روزهای سرد پیش رو، هزینه بیشتری برای خانوارها داشته باشد.
البته این گزارش به پوشاک معمول روزمره اختصاص دارد و بازار لباس زنانه، با توجه به تنوع گسترده و الگوهای متفاوت خرید، همچنین پوشاک کوردی مردانه و زنانه، هرکدام شرایط خاص خود را دارند و نیازمند بررسی جداگانه‌اند.
از پنج میلیون تومان تا هزینه‌ای چندبرابری
برای درک بهتر تغییرات قیمت، کافی است هزینه خرید یک دست لباس معمولی را با سال گذشته مقایسه کنیم. اگر در یک سال گذشته با حدود پنج میلیون تومان می‌شد یک دست لباس شامل شلوار، پیراهن و پولیور یا هودی تهیه کرد، اکنون شرایط تغییر کرده است. قیمت شلوار که پیش‌تر حدود یک میلیون تومان بود، در بسیاری از موارد به بیش از دو میلیون تومان رسیده و پیدا کردن یک پولیور با قیمت کمتر از سه میلیون تومان در بازار سقز نیز دشوار شده است.
این ارقام نشان می‌دهد که خرید یک دست لباس معمولی، حتی بدون در نظر گرفتن کفش و سایر ملزومات، می‌تواند بخش قابل‌توجهی از درآمد خانوار را به خود اختصاص دهد.
فروشندگان هم زیر فشار هزینه‌ها
افزایش قیمت‌ها لزوماً به معنای سود بیشتر فروشندگان نیست. شماری از بازاریان معتقدند افزایش هزینه‌های تأمین کالا، فضای مانور آن‌ها را محدود کرده است. از یک سو، خریداران سقزی به‌خوبی از قیمت‌های بازار اطلاع دارند و امکان افزایش نامتعارف قیمت‌ها از سوی مغازه‌دار وجود ندارد؛ از سوی دیگر، نظارت نهادهایی مانند تعزیرات نیز بر نحوه قیمت‌گذاری فروشگاه‌ها اعمال می‌شود.
در چنین شرایطی، فروشندگان با دو مسئله هم‌زمان مواجه‌اند: افزایش هزینه تهیه اجناس و کاهش توان خرید مشتریان؛ وضعیتی که می‌تواند هم فروش را محدود کند و هم ادامه فعالیت اقتصادی را دشوارتر سازد.
بازار سقز؛ تفاوت قیمت و سلیقه در مسیرهای مختلف
بازار پوشاک سقز نیز یکدست نیست. آن بخش از بازار که به بازار پایین مشهور است و سابقه بیشتری در فروش پوشاک دارد، به گفته برخی فروشندگان، امروز کمتر مورد توجه نسل جوان قرار می‌گیرد. یکی از مغازه‌داران این محدوده می‌گوید این بخش از بازار بیشتر مشتریان میانسال دارد و برخی مغازه‌ها و پاساژهای آن نتوانسته‌اند خود را با سلیقه و نیازهای جدید هماهنگ کنند.
در مقابل، خیابان جمهوری و پاساژهای واقع در این مسیر، به دلیل تنوع بیشتر، عرضه اجناس به‌روز و توجه به سلیقه جوانان، مشتریان متفاوتی را جذب می‌کنند؛ هرچند قیمت‌ها نیز در این بخش از بازار عموماً بالاتر است.
سن و تأهل؛ دو عامل مؤثر بر خرید پوشاک
به گفته یکی از فروشندگان، افراد ۱۵ تا ۲۵ ساله توجه بیشتری به پوشاک دارند و حتی ممکن است هر ماه خرید کنند. این میزان توجه در گروه سنی ۲۵ تا ۳۵ سال کاهش می‌یابد و خرید لباس معمولاً با فاصله زمانی بیشتری انجام می‌شود. او می‌گوید پس از ازدواج، خرید پوشاک برای بسیاری از افراد کاهش چشمگیری پیدا می‌کند و با بچه‌دار شدن، تهیه لباس جدید اغلب به موارد ضروری محدود می‌شود. در این میان، برخی خانواده‌ها نیز بیشتر به سمت خرید پوشاک کوردی می‌روند.
این روایت نشان می‌دهد که در کنار قیمت‌ها، تغییر شرایط زندگی و افزایش مسئولیت‌های خانوادگی نیز بر الگوی خرید پوشاک تأثیر می‌گذارد.
پوشاک باکیفیت؛ دسترسی دشوارتر، قیمت بالاتر
یکی دیگر از چالش‌های بازار، کاهش دسترسی به برخی اجناس باکیفیت، به‌ویژه پوشاک ترک است. به گفته یکی از بازاریان، محدودیت‌های واردات و دشواری تأمین کالا برای عمده‌فروشان در مراکز اصلی توزیع، از دلایل کاهش حضور این اجناس در بازار است.
در کنار این مسئله، کاهش ارزش ریال در برابر ارزهای خارجی نیز هزینه تمام‌شده واردات را افزایش داده است؛ موضوعی که بیش از همه در قیمت پوشاک برند و اجناس اورجینال، از جمله محصولات برندهایی مانند ورساچه و گوچی، خود را نشان می‌دهد.
به این ترتیب بازار پوشاک سقز در آستانه روزهای سرد و بارانی، تصویری از فشار هم‌زمان هزینه‌های تأمین کالا و کاهش قدرت خرید شهروندان ارائه می‌دهد. در چنین شرایطی، انتخاب لباس دیگر صرفاً تابع سلیقه و مد نیست؛ بلکه برای بسیاری از خانواده‌ها، به محاسبه‌ای میان نیاز، کیفیت و توان مالی تبدیل شده است.
