فشار همهجانبه به تولید؛ خاموشی، جهش هزینهها و خطر توقف فعالیت

تداوم قطعی برق در شهرکهای صنعتی، افزایش هزینههای جانبی از جمله حق ترانزیت برق، رشد شدید هزینه تأمین سوخت جایگزین و آغاز قطعی آب، مجموعهای از چالشها را پیش روی واحدهای تولیدی سقز قرار داده است؛ شرایطی که فعالان صنعتی هشدار میدهند در صورت ادامه، میتواند بخشی از ظرفیت تولید را از مدار خارج کند.
قطع برق در شهرکهای صنعتی استان کُردستان از خردادماه آغاز شده و در حال حاضر هر هفته یک روز کامل برق این مجموعهها قطع میشود. همزمان، زمزمههایی درباره افزایش این خاموشیها به دو روز در هفته نیز مطرح است. علاوه بر این، خاموشیهای دو ساعته و منطقهای نیز شهرکهای صنعتی را دربر میگیرد و بسیاری از واحدهای تولیدی دستکم یک یا دو بار دیگر در هفته با قطع برق مواجه میشوند.
بیشترین آسیب متوجه واحدهای تولیدکننده مواد غذایی و محصولات فسادپذیر است. این واحدها ناچارند از روز قبل از خاموشی تولید را متوقف کنند، زیرا با قطع برق، سردخانهها و تجهیزات نگهداری نیز از مدار خارج میشوند. در نتیجه، با احتساب تعطیلی روز جمعه، این واحدها عملاً نزدیک به نیمی از هفته را از چرخه تولید خارج میبینند. سایر صنایع نیز به دلیل ضرورت توقف خطوط تولید و رعایت الزامات فنی پیش از خاموشی، با محدودیتهای مشابهی روبهرو هستند.
در کنار این محدودیتها، از حدود دو سال گذشته هزینهای با عنوان حق ترانزیت برق نیز به قبض واحدهای صنعتی اضافه شده است؛ رقمی که در برخی واحدها تا ۱۰ میلیون تومان میرسد و حتی با مبلغ اصلی قبض برق برابری میکند. فعالان صنعتی میگویند این هزینه در کنار سایر هزینههای انرژی، بدهی بسیاری از واحدها به شرکت برق را افزایش داده است.
استفاده از ژنراتور نیز برای بسیاری از واحدها راهحل عملی محسوب نمیشود. هزینه بالای خرید تجهیزات، تعرفههای گمرکی، کمبود نقدینگی و نبود حمایت مالی، تأمین ژنراتور را دشوار کرده است. از سوی دیگر، قرار است گازوئیل مورد استفاده این تجهیزات که پیشتر با نرخ یارانهای حدود ۳۰۰ تومان عرضه میشد، با نرخ آزاد حدود ۳۲ هزار تومان در اختیار مصرفکنندگان قرار گیرد؛ افزایشی که هزینه تولید را به شکل قابل توجهی بالا خواهد برد.
مشکلات تولیدکنندگان تنها به برق محدود نیست. در روزهای اخیر مشکل قدیمی کمبود آب در شهرک صنعتی سقز آغاز شده و نگرانی تازهای برای واحدهای تولیدی ایجاد کرده است؛ آن هم در شرایطی که صنایع همزمان با افزایش هزینههای تولید، دشواری تأمین مواد اولیه و رکود بازار فروش نیز دستوپنجه نرم میکنند.
مجموع این عوامل، از خاموشیهای مکرر و افزایش هزینههای انرژی تا قطعی آب و رکود بازار و… فشار بر بخش تولید را به سطحی بیسابقه رسانده است. فعالان صنعتی هشدار میدهند اگر روند فعلی ادامه یابد و حمایت مؤثری از واحدهای تولیدی صورت نگیرد، ادامه فعالیت بسیاری از بنگاهها با مخاطره جدی روبهرو خواهد شد.



