وضعیت دام سبک در استان کُردستان
از پاییز سال ۱۳۹۸، به صورت فصلی طرح آمارگیری به منظور برآورد تعداد و میزان تولیدات دام سبک (گوسفند و بز) همزمان با سراسر کشور در کردستان هم از ۲۲ تا ۳۱ شهریور به اجرا در آمده است.
به گزارش واکاوی و به نقل از ایرنا، جمعیت دام سبک استان کُردستان در تابستان امسال به بیش از یک میلیون و ۶۳۰ هزار رأس رسیده که حدود ۲.۳ کل دام سبک کشور را شامل میشود.
در این باره، معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی استان، اجرای طرحهای بهبود مدیریت تولیدمثل، شرایط مناسب مرتعی و تقاضای بازار را از عوامل اصلی این رشد و در مقابل کاهش بارندگی، خشکسالی، افزایش هزینههای تولید و کمبود نقدینگی را از مهمترین عوامل محدودکننده رشد دامداری در استان اعلام کرده است.
البته در مصاحبه مذکور هیچ اشارهای به نقش معادن در تخریب مراتع و در نتیجه تأثیر آن بر کاهش دامداری نشده است. موضوعی که در نهایت موجب کاهش شغل دامداری، افزایش مهاجرت از روستا به نقاط شهری و حتی به خطر افتادن امنیت غذایی میشود.
متن کامل مصاحبه را میتوانید در ادامه بخوانید:
از پاییز سال ۱۳۹۸، به صورت فصلی طرح آمارگیری به منظور برآورد تعداد و میزان تولیدات دام سبک (گوسفند و بز) همزمان با سراسر کشور در کردستان هم از ۲۲ تا ۳۱ شهریور به اجرا در آمده است.
به تازگی نتیجه کشوری این آمارگیری منتشر شده است و براساس آن تعداد «دام سبک» موجود در دامداریهای کشور در شهریور ماه شامل ۴۹.۶۴ میلیون راس «گوسفند و بره» و ۱۶.۱۳ میلیون راس «بز و بزغاله» بوده است که نسبت به زمان مشابه سال به ترتیب ۵۹ هزار راس افزایش و ۳۱ هزار راس کاهش داشته است.
از آنجا که تا زمان تنظیم این گفتگو تفکیک استانی این آمارگیری در سایت مرکز آمار ایران بارگذاری نشده است، به منظور اطلاع از آخرین وضعیت جمعیت دامی، برنامههای حمایتی از دامداران و اقدامات انجامشده برای بهبود بهرهوری و اصلاح نژاد دامهای سبک گفتوگویی با «محمد بیانی، معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی کردستان» داشتیم که شرح آن در ذیل می آید:
بر اساس آخرین آمارگیری تابستان ۱۴۰۴، تعداد گوسفند، بره، بز و بزغاله موجود در دامداریهای استان چه میزان بوده است؟
بیانی: در تابستان امسال تعداد دام سبک استان حدود یک میلیون و ۶۳۰ هزار راس بوده که از این تعداد یک میلیون و ۴۵۰ هزار راس گوسفند و بره و ۱۸۰ هزار راس بز و بزغاله است؛ این آمار بیانگر این است که ظرفیت قابل توجهی برای تولید گوشت قرمز در این استان وجود دارد.
در مقایسه با تابستان سال گذشته، جمعیت دام سبک استان چه تغییری داشته است؟
بیانی: با توجه به اجرای پروژه بهبود مدیریت تولیدمثل و تلاش دامداران در ارتقای بهرهوری، جمعیت دام سبک استان نسبت به مدت مشابه سال گذشته افزایش یافته و این رشد نشان از موفقیت برنامه های مدیریتی و حمایتی جهاد کشاورزی و انگیزه دامداران برای افزایش تولید است.
در تابستان امسال چه تعداد بره و بزغاله در استان متولد شدهاند و این رقم نسبت به سال گذشته چه تغییری کرده است؟
بیانی: حدود ۳۸۰ هزار راس بره و بزغاله سالم در استان متولد شدهاند که نسبت به سال گذشته بین ۵ تا ۱۰ درصد افزایش داشته است.
چه تعداد دام در استان در حال پرواربندی بودهاند و این میزان نسبت به سال گذشته چه تغییری نشان میدهد؟
بیانی: در فصل تابستان، تعداد ۴۵ هزار و ۲۹۷ راس بره در واحدهای صنعتی و روستایی استان پرواربندی شدهاند که این رقم نسبت به سال گذشته ۱۰ درصد رشد داشته است و این روند افزایش بهرهوری و توجه دامداران به استفاده بهینه از منابع و ظرفیتهای موجود برای تولید گوشت قرمز را به دنبال دارد.
سهم کردستان از کل دام سبک کشور در سال ۱۴۰۴ چقدر بوده است؟
بیانی: سهم استان از کل دام سبک کشور حدود ۲.۳ درصد است و این نسبت نقش کردستان در تامین دام سبک و تولید گوشت قرمز در سطح کشور را نشان می دهد لذا مدیریت منابع دامی در این منطقه مساله مهمی است.
چه عواملی باعث افزایش یا کاهش تعداد دام سبک در استان شده است؟
بیانی: افزایش جمعیت دام سبک به دلیل تقاضای بالای بازار برای گوسفند کُردی، اجرای طرح بهبود تولیدمثل، وجود علوفه مناسب و پسچر مزارع بوده که موجب افزایش انگیزه دامداران برای پرورش دام سبک شده است و در مقابل کاهش بارندگی، خشکسالی، افزایش هزینههای تولید و کمبود نقدینگی از مهمترین عوامل محدودکننده رشد دامداری در استان بهشمار میروند.
وضعیت زایش دامها در تابستان امسال چگونه بوده است؟
بیانی: عمده زایش دامهای سبک بهصورت طبیعی در فصل پاییز و زمستان انجام میشود، بنابراین تغییر محسوسی در تابستان مشاهده نشده است البته در نتیجه اجرای طرح بهبود مدیریت تولیدمثل، ۲ هزار و ۵۹۷ راس زایش خارج از فصل در اواخر تابستان ثبت شده است.
چه برنامههایی برای حمایت از دامداران و جلوگیری از کاهش جمعیت دام سبک در نظر گرفتهاید؟
بیانی: در سال جاری، توزیع نهادههای دامی از جمله سبوس و کنسانتره و همچنین ارائه تسهیلات حمایتی برای خرید بره پرواری و علوفه در دستور کار قرار گرفته است تا دامداران با کاهش دغدغه های مالی تولید خود را افزایش دهند.
برنامه جهاد کشاورزی برای بهبود بهرهوری در دامداریهای کوچکمقیاس چیست؟
بیانی: برنامهها شامل آموزش اصول پرورش دام سبک، اجرای پروژه همزمانسازی فحلی، بهبود مدیریت تغذیه، انتقال یافتهها به واحدهای روستایی کوچک و استفاده از خوراک ارزان قیمت مانند علوفه مرتعی و پسچرا مزارع است که این اقدامات به منظور افزایش بهره وری و کاهش هزینه های تولید در واحدهای کوچک انجام می شود.
آیا روند فعلی میتواند بر قیمت گوشت قرمز در استان تاثیر بگذارد؟
بیانی: اجرای طرحهای اصلاح تولیدمثل و تامین دام پایه برای واحدهای پرواربندی، همراه با بهبود مدیریت و کاهش هزینههای تولید، میتواند به ثبات قیمت گوشت قرمز در بازار کمک کند، در صورت عدم افزایش هزینههای جانبی، افزایش محسوسی در قیمت تمامشده گوشت پیشبینی نمیشود.
چه اقداماتی برای اصلاح نژاد دام سبک یا بهبود کیفیت تولیدات انجام میشود؟
بیانی: در این زمینه پروژه همزمانسازی فحلی، ترغیب دامداران به پرورش نژادهای پُرتولید و استفاده از کنسانتره و علوفه مرتعی در واحدهای پرورشی به منظور ارتقای کیفیت گوشت و بهره وری تولید دام سبک در استان در حال اجراست.
