طاعون در سیبری؛ نگرانی واقعی یا هراس رسانه‌ای؟
مرگ یک کارمند مؤسسه تحقیقات ضدطاعون در سیبری روسیه، در روزهای اخیر موجی از نگرانی درباره بازگشت «طاعون ریوی» به راه انداخته است. با این حال، مقام‌های روس و سازمان جهانی بهداشت تاکنون وجود مورد قطعی طاعون را تأیید نکرده‌اند و خطر برای عموم مردم پایین ارزیابی شده است.
ماجرا از مرگ یک زن ۲۸ ساله، از کارکنان مؤسسه تحقیقات ضدطاعون ایرکوتسک، آغاز شد. او پس از ابتلا به نوعی ذات‌الریه با علت نامشخص جان باخت. از آنجا که محل کار او مرکز تحقیقات بیماری طاعون بوده، گمانه‌زنی‌هایی درباره احتمال ابتلا به طاعون ریوی و حتی وقوع یک حادثه آزمایشگاهی مطرح شد؛ ادعاهایی که مقام‌های روسیه تاکنون شواهدی برای آنها ارائه نکرده‌اند. در پی این اتفاق، حدود ۲۰۰ نفر از افراد در تماس با او تحت قرنطینه یا مراقبت پزشکی قرار گرفتند.
در تازه‌ترین گزارش‌ها، سازمان جهانی بهداشت اعلام کرده روسیه وجود مورد طاعون در شهر ایرکوتسک را تأیید نکرده و آزمایش افراد در تماس نیز نشانه‌ای از عفونت با عوامل بیماری‌زای خطرناک نشان نداده است. بنابراین، صحبت از «شیوع طاعون» در روسیه در شرایط فعلی زودهنگام است.
رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ایران نیز با تاکید بر لزوم دریافت گزارش‌های رسمی از طریق سازوکارهای سازمان جهانی بهداشت اعلام کرد: تاکنون هیچ اطلاعیه معتبری درباره وقوع طاعون در روسیه دریافت نشده و این مرکز وضعیت را به‌دقت رصد می‌کند.
طاعون بیماری جدیدی نیست. عامل آن باکتری Yersinia pestis است که عمدتاً در جوندگان و کک‌های آلوده وجود دارد. طاعون ریوی، شدیدترین شکل بیماری، می‌تواند از طریق ذرات تنفسی میان افراد منتقل شود و در صورت درمان‌نشدن بسیار خطرناک است؛ با این حال، برخلاف تصور عمومی، امروزه با تشخیص سریع و آنتی‌بیوتیک قابل درمان است.
سازمان جهانی بهداشت نیز در گزارش اخیر خود تأکید کرده که طاعون همچنان در برخی نقاط جهان وجود دارد، اما موارد انسانی عمدتاً در مناطقی مانند جمهوری دموکراتیک کنگو و ماداگاسکار دیده می‌شود. در فاصله ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۵، ۳۸۴۷ مورد مشکوک و ۴۲۳ مرگ ناشی از طاعون به این سازمان گزارش شده است.
